भारतीय जंगलसंग जोडिएको बस्ती दोधारा चाँदनी नगरपालिका वडा नं. ३, बडुवाल टोलमा दैनिकरुपमा रातीको समयमा निस्कने जंगली हात्तीको आतंकले हैरान मात्र नभई स्थानीलाई आजित बनाएको छ । हात्तीको बथान आएर घरमा तोडफोड गर्न थालेसंगै मौका परेको बेला मानवीय क्षति समेत गर्ने भएका कारण स्थानीय त्रसित र भयभित हुने गरेका छन् ।
हात्तीको आतंकका कारण उनीहरु रातभर जाग्राम बस्न बाध्य भएका छन् । नेपाल—भारत सीमासंग जोडिएको बडुवाल टोलमा भित्रिने दर्जनौ हात्तीको बथान धपाउन र वन्यजन्तुको आक्रमणबाट जोगिन रातभर जाग्राम बस्नु रिेको हो । मध्यरातमा बस्तीमा पसेर घर भत्काउने, घरमा भएका खाद्यान्न तथा लत्ताकपडा नष्ट गर्न थाले संगै स्थानियहरुले केही दिन अघि बस्तीमा गणेश भगवानको पुजा आराधान समेत गरेका हुन् । जे गरे पनि उनीहरु राती सुत्न पाउने र निर्धक्कसंग वस्न पाउने अवस्था छैन ।
बडुवाल टोलमा बिगत लामो समयदेखि मानव तथा वन्यजन्तु द्वन्द चलिरहेको छ । बडुवाल टोलमा यसै साता विज्ञ टोली पुगेर अनुगमन पनि गरेको छ । मानव तथा वन्यजन्तु द्वन्द व्यवस्थापन विज्ञ टोलीले स्थानीयसित हात्ती आतंकको अवस्थाबारे जानकाी लिएको छ । विज्ञ टोलीले जंगली हात्ती बस्ती भित्रिने बाटो, क्षति गरेको अवस्था लगायत स्थानको स्थलगत अनुगमन समेत गरेको छ । तर स्थानीयहरु हात्ती धपाउन बस्तीका युवायुवती हातमा लाठी लिएर, आगोको धुनी बालेर जाग्राम बस्नु पर्ने अवस्थाको अन्य होला जस्ता लाग्दैन । बडुवाल टोलमा बर्षेनी जंगली हात्तीले ठूलो धनमालको क्षती गर्दै आएको भए पनि सरकारले हात्ती रोकथामको कुनै दिर्घकालिन योजना नबनाएको स्थानीयबासीले गुनासो गर्दैै आएका छन् ।
जंगली जनावरको आक्रमणबाट पीडित बनेका स्थानीय हात्तीको आक्रमणबाट बच्न दिर्घकालीन उपाय खोज्न आग्रह गरेका छन् । जंगली हात्तीको आतंकले बडुवाल टोल लगायत आरक्षसंग जोडिएका सबै जसो वस्थिमा स्थानीयले सास्ती खेप्नु परि राखेको छ । शुक्लाफा“टा नगरपालिका क्षेत्रका बासिन्दाले पनि हात्तीको आतंकबाट ठूलो क्षेति व्यहोरेका छन् । हात्तीको बथानले दैनिक ग्रामीण क्षेत्रमा प्रवेश गरेर घर भत्काई भण्डारण गरेको अन्न खाइदिनुका साथै लत्ता कपडा र भा“डाकुँडासमेत नोक्सानी गर्दै आएका पाइन्छ । तर हात्ती रोक्ने उपाय खोजी समाधान गर्न तर्फ सरकारको ध्यान गएको पाइदैन ।
वर्षौदेखि निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा हात्तीको झुण्डले खेतबारीमा लगाएको धान र गहुँबाली नोक्सान गर्दै आएको छ । तर सरकार बेखबर जस्तै देखिन्छ । सरकारले चासो देखाएको खण्डमा मानव तथा वन्यजन्तु द्वन्द व्यवस्थापन विज्ञ टोलीसंगको परामर्शमा समध्याको समाधान खोज्न सकिन्थ्यो । हात्तीका लागि बस्ने ठाउँ, हिँडडुल गने कोरिडोर अप्रर्याप्त भएका कारण हात्तीले मानिसमाथि आक्रमण गर्ने गरेको विज्ञहरुको भनाइ छ । हात्तीको हिड्ने बाटोमा अवरोध भएका कारण पनि हुन सक्छ । हात्तीहरुले जहा एक जंगलबाट अर्को जंगल जादा बीचमा मानव बस्ती पर्छ त्यहाको वस्तीलाई अनेत्र व्यवस्था पन गरेर भए पनि समस्याको दीर्घकालिन समाधान सरकारले खोज्नु पर्छ ।
